Ζούμε στην εποχή της απόλυτης κυριαρχίας των social media, όπου η γνώμη ενός «influencer» μπορεί να εκτοξεύσει ή να καταβαραθρώσει ένα προϊόν. Από καλλυντικά και gadgets μέχρι ταξιδιωτικούς προορισμούς, οι πληρωμένες προωθήσεις αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του marketing. Τι συμβαίνει, όμως, όταν αυτή η πρακτική εισχωρεί σε έναν χώρο τόσο ευαίσθητο και κρίσιμο όσο η πανεπιστημιακή υποστηρικτική εκπαίδευση;
Όταν ένας φοιτητής, και ειδικά ένας ενήλικας φοιτητής που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ σπουδών, εργασίας και οικογένειας, αναζητά βοήθεια, το βασικό του κριτήριο είναι η αξιοπιστία. Ψάχνει για έναν καθηγητή ή ένα φροντιστήριο που θα του προσφέρει ουσιαστική γνώση, μεθοδολογία και στήριξη. Η απόφασή του δεν είναι μια απλή αγορά, αλλά μια επένδυση χρόνου, κόπου και χρημάτων στο ακαδημαϊκό του μέλλον.
Η Διάβρωση της Αξιοπιστίας και της Διαφάνειας
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρόβλημα με τους πληρωμένους influencers. Μια αυθεντική πρόταση πηγάζει από μια θετική προσωπική εμπειρία. Όταν όμως μεσολαβεί οικονομική συναλλαγή, η «γνώμη» μετατρέπεται αυτόματα σε διαφήμιση. Ακόμα και αν υπάρχει η ένδειξη «χορηγούμενο περιεχόμενο», ο θεατής βομβαρδίζεται από έναν ενθουσιώδη μονόλογο που σπάνια ανταποκρίνεται στην πλήρη εικόνα.
Η αξιοπιστία αλλοιώνεται θεμελιωδώς. Ο influencer δεν προτείνει την καλύτερη εκπαιδευτική λύση, αλλά την επιχείρηση που τον πλήρωσε. Η διαφάνεια περιορίζεται σε μια νομική υποσημείωση, ενώ η ουσία της προώθησης παραμένει μια καλοσκηνοθετημένη παράσταση.
Η Επίδραση στη Διακριτική Ικανότητα των Φοιτητών
Ένας φοιτητής / μία φοιτήτρια που βρίσκεται σε πίεση χρόνου ή αισθάνεται αβεβαιότητα για τις ικανότητές του/της είναι ευάλωτος/η. Η προβολή μιας «εύκολης λύσης» από ένα χαμογελαστό, δημοφιλές πρόσωπο μπορεί να θολώσει την κρίση του. Αντί να ερευνήσει για την ακαδημαϊκή επάρκεια των διδασκόντων, να αναζητήσει δείγματα δουλειάς ή να μιλήσει με παλαιότερους φοιτητές, παρασύρεται από μια ελκυστική διαφήμιση.
Το χειρότερο σενάριο, ωστόσο, δεν είναι απλώς η θετική προώθηση. Είναι η αρνητική. Η πρακτική της δυσφήμισης ανταγωνιστών μέσα από επιπόλαιες και αναπόδεικτες προσωπικές απόψεις, με μοναδικό σκοπό το κέρδος, αποτελεί ηθική παρακμή. Η διάδοση ψευδών ειδήσεων ή μη αντικειμενικών κρίσεων δηλητηριάζει το περιβάλλον, υπονομεύει την υγιή конкуренция και, τελικά, παραπλανά τον ίδιο τον φοιτητή, που είναι και το μεγαλύτερο θύμα.
Η Εκπαίδευση δεν είναι Lifestyle
Η επιλογή ακαδημαϊκής υποστήριξης δεν πρέπει να εξισώνεται με την επιλογή ενός νέου κινητού τηλεφώνου. Οι αρχές της αυθεντικότητας, της ακεραιότητας και της αντικειμενικότητας οφείλουν να παραμένουν στο επίκεντρο. Όταν επηρεάζουμε αποφάσεις ζωής με μοναδικό κίνητρο το κέρδος, δεν παρέχουμε απλώς μια κακή υπηρεσία, αλλά υπονομεύουμε την ίδια την αξία της γνώσης.
Ως καταναλωτές πληροφορίας, και ειδικά ως ενήλικοι φοιτητές και στο πλαίσιο της πολύτιμης ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ, οφείλουμε να είμαστε πιο καχύποπτοι και απαιτητικοί. Να αναζητούμε την ουσία πίσω από τη γυαλιστερή εικόνα, να διασταυρώνουμε πηγές και να εμπιστευόμαστε την κρίση μας, που βασίζεται σε δεδομένα και όχι σε πληρωμένες εντυπώσεις. Γιατί η πραγματική επένδυση στην παιδεία ξεκινά από την ικανότητά μας να σκεφτόμαστε κριτικά – μια δεξιότητα που κανένας influencer δεν μπορεί να μας πουλήσει.
